Nerwiak Mortona

Nie ma jednej jasnej przyczyny choroby. Istnieje szereg czynników powodujących zmniejszenie przestrzeni międzypalcowej a tym samym wystąpienie objawów neuralgii:

• powtarzające się urazy stawów śródstopno-paliczkowych
• zapalenie i powiększenie się kaletki przestrzeni międzypalcowej
• zapalenie błony maziowej stawów śródstopno – paliczkowych na skutek nadmiernego przeciążenia (płaskostopie, sport)
• boczne odchylenie palcy spowodowane ciasnym i wąskim obuwiem lub deformacją przodostopia np., palec młotkowaty
• złamanie kości śródstopia zmieniające ułożenie kości względem siebie
• pogrubienie i rozluźnienie więzadeł okolicy stawów śródstopno-paliczkowych

Leczenie w zależności od oceny choroby na podstawie badania klinicznego oraz badań obrazowych takich jak USG i rezonans magnetyczny można podzielić na leczenie nieoperacyjne i operacyjne.
Leczenie nieoperacyjne obejmuje:

• zaprzestanie sportu lub aktywności powodujących powtarzające się mikrourazy
• stosowanie miękkich, amortyzujących wkładek pod przodostopie
• stosowanie wygodnego obuwia z szerokim przodem
• zbiegi fizykalne stosowane miejscowo – ultradźwięki, laseroterapia, jontoforeza
• miejscowe podanie leku sterydowego ma krótkotrwałe działanie
• miejscowe podanie 30% alkoholu etylowego pod kontrolą USG
• leki doustne takie jak: witamina B6, niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki blokujące wychwyt zwrotny serotoniny

U większości pacjentów (60%) po początkowym ustąpieniu dolegliwości dochodzi do nawrotu dolegliwości. Wskazane jest wtedy leczenie operacyjne polegające na usunięciu przerośniętej kaletki, więzadeł, błony maziowej powodujących ucisk na nerw lub na usunięciu samego nerwiaka.

Po operacji pacjent chodzi w obuwiu pooperacyjnym przez 2 tyg. Po tym czasie pacjent zaczyna używać swojego obuwia, które musi być nieco obszerniejsze i z płaską podeszwą. Powrót do sportu i butów z obcasem możliwy jest po 3 miesiącach od operacji.

Ważnym elementem wspierającym szybki powrót do zdrowia pacjenta po operacji nerwiaka Mortona jest rehabilitacja. Aby była skuteczna powinna opierać się o następujące założenia:

• należy ocenić stan pacjenta
• należy przygotować indywidualne zalecenia w procesie leczenia pooperacyjnego
• należy dostosować terapię do możliwości pacjenta

Indywidualne ćwiczenia z pacjentem mają na celu:

• poprawę czucia głębokiego
• pracę nad poprawą koordynacji nerwowo- mięśniowej
• zmniejszenie obrzęku (praca na tkankach miękkich, masaż limfatyczny, kinesiotaping)
• korekcję chodu oraz nieprawidłowych nawyków ruchowych
• fizjoterapia 

W chirurgii stopy dużym wyzwaniem było i jest nadal zapewnienie pacjentowi bez bólowego przebiegu operacji jak i zminimalizowanie bólu w okresie pooperacyjnym.

W powszechnej opinii funkcjonuje przekonanie o bardzo bolesnym przebiegu pooperacyjnym po operacjach wykonywanych w obrębie stopy a szczególnie po operacji halluxów

Możliwości wyboru znieczulenia do zabiegów wykonywanych w obrębie stopy jest wiele.

Nowoczesna anestezjologia stara się aby tam gdzie to tylko możliwe wykorzystywać techniki znieczulenia regionalnego- od blokad centralnych takich jak znieczulenie podpajęczynówkowe i zewnątrzoponowe w powszechniej opinii znane jako znieczulenia dolędzwiowe, po blokady nerwów obwodowych na różnych poziomach wykonywane pod kontrolą ultrasonografu szczególnie w przypadku operowania jednej stopy.

Możliwość zastosowania danego typu znieczulenia zależy głównie od rozległości operacji i ewentualnych towarzyszących schorzeń .

Ostateczny wybór sposobu znieczulenia jest ustalany z pacjentem w przedoperacyjnej rozmowie kwalifikacyjnej.

Wykorzystanie USG w anestezjologii do przeprowadzania blokad nerwów obwodowych otworzyło drogę do wykonania bardzo precyzyjnych znieczuleń regionalnych.

Nasze wieloletnie doświadczenie doprowadziło do zmiany postępowania okołooperacyjnego, zarówno w kwestii samego znieczulenia jak i w okresie pooperacyjnym.

Znieczulenie nerwów obwodowych w przypadku operacji stopy zwane okołokostkowym oznacza iniekcję środka znieczulającego miejscowego w okolice nerwów na odpowiednim poziomie.

Znieczulenia tego typu są bardzo precyzyjne, ponieważ nerwy odpowiedzialne za czucie bólu są dobrze widoczne w obrazie ultrasonograficznym a podanie leku jest w pełni kontrolowane

Pozwala to znacznie zmniejszyć, lub wręcz odstawić przyjmowane dawki leków przeciwbólowych we wczesnym okresie pooperacyjnym .

Dla bardzo wielu pacjentów jedną z najistotniejszych zalet tego znieczulenia jest zachowanie czucia powyżej stawu kolanowego operowanej nogi a co najważniejsze , że w ten sposób unikamy potrzeby wykonania znieczulenia dolędzwiowego nie zawsze akceptowanego przez chorych.

Kolejną ważną zaleta tego typu znieczulenia jest możliwość bardzo wczesnego rozpoczęcia chodzenia po zabiegu.

W okresie pooperacyjnym podając w regularnych odstępach czasu leki przeciw bólowe pod kontrolą USG w strefę przebiegu nerwów odpowiedzialnych za uczucie bólu zapewniamy pacjentom możliwość przejścia tego okresu w możliwie najbardziej bez bólowy komfortowy sposób.