Dna moczanowa jest to chorobą zapalną stawów, spowodowaną odkładaniem się moczanu sodowego.
Schorzenie to siedmiokrotnie częściej dotyka mężczyzn niż kobiety.
Występuje najczęściej po 30 roku życia, a u kobiet po menopauzie.
Objawy powstawania dny moczanowej
Głównym objawem jest ból w okolicy stawu, zaczerwienienie, obrzęk, gorączka, dreszcze.
Często pierwszym zajętym procesem chorobowym stawem jest staw śródstopno – paliczkowy palucha.
Czasami deformacja palucha koślawego współwystępuje z dną moczanową . W przypadkach tych pacjenci często niesłusznie przypisują objawy ze strony paluchów koślawych obecności deformacji nie zdając sobie sprawy ,że przyczyną ich dolegliwości jest głównie dna moczanowa a nie sam fakt obecności deformacji palucha koślawego.
Choroba w swoim naturalnym przebiegu może przebiegać w jednej z 4 faz:
- bezobjawowej (pomimo podwyższonego poziomu moczanu w surowicy krwi- tzw. hiperurykemia). Czas trwania bezobjawowej hiperurykemii bywa różny u różnych pacjentów, a większość chorych z hiperurykemią nigdy nie zachoruje na pełnoobjawową dnę moczanową
- w formie ostrych napadów zapalenia stawów, charakteryzujących się bardzo silnym bólem, zaczerwienieniem i obrzękiem w okolicy stawów. Powyższe objawy rozwijają się szybko, często po tzw. błędzie dietetycznym. Chorzy u których wystąpił napad dny narażenie są na powtórzenie się napadu w okresie od 6-24 miesięcy
- okresy międzynapadowe
- w formie dny przewlekłej (w stanach zaawansowanych) – do której dochodzi zazwyczaj po 5-10 latach od początku trwania choroby. Ta faza choroby charakteryzuje się przewlekłymi dolegliwościami bólowymi i ograniczeniem zakresu ruchu w stawach
![]() |
Przyczyny powstawania dny moczanowej
Przyczyną występowania dny moczanowej jest podwyższony poziom kwasu moczowego w surowicy krwi, czyli hiperurykemia.
Hiperurykemia może być :
- pierwotna, spowodowana genetycznym defektem enzymów odpowiedzialnych za przemianę puryn
- nabyta związana ze zwiększoną produkcją lub zmniejszonym wydalaniem kwasu moczowego z organizmu
Przyczyny hiperurykemi nabytej:
- zwiększone spożywanie puryn w diecie: mięso, podroby, owoce morza, szparagi, szpinak, fasola, grzyby, nadużywanie wysokoprocentowych alkoholi oraz piwa (wino nie ma wpływu)
- stosowanie leków zwiększających stężenie kwasu moczowego (aspiryna w dawkach)
- przebyte ciężkie choroby: np. choroby nowotworowe, zawał serca, padaczka, niewydolność oddechowa, niedoczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc, przeszczepy, otyłość, cukrzyca, choroba wieńcowa, nadciśnienie, choroba niedokrwienna serca, zaburzenia lipidowe, urazy, odwodnienie
Leczenie dny moczanowej
- w okresie napadu dny leczenie polega na stosowaniu kolchicyny i leków przeciwzapalnych
- leczenie zapobiegające napadom: polega na unikaniu produktów spożywczych wywołujących napady, a przy często powtarzających się napadach dny, polega na przewlekłym stosowaniu kolchicyny w małych dawkach
- leczenie zmniejszające stężenie kwasu moczowego: polega na stosowaniu leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego przez nerki lub zmniejszających produkcję kwasu moczowego w organizmie
Leczenie operacyjne dny moczanowej
polega na usuwaniu guzków dnawych dużych rozmiarów, zwłaszcza z okolic ciała narażonych na drażnienie
długotrwałe stany zapalne doprowadzające do zniszczenia stawów wymagają leczenia operacyjnego w postaci artroplastyki, artrodezy (w przypadku stawu śródstopno-palcowego stopy)
Znieczulenie
W chirurgii stopy dużym wyzwaniem było i jest nadal zapewnienie pacjentowi bez bólowego przebiegu operacji jak i zminimalizowanie bólu w okresie pooperacyjnym.
W powszechnej opinii funkcjonuje przekonanie o bardzo bolesnym przebiegu pooperacyjnym po operacjach wykonywanych w obrębie stopy a szczególnie po operacji halluxów
Możliwości wyboru znieczulenia do zabiegów wykonywanych w obrębie stopy jest wiele.
Nowoczesna anestezjologia stara się aby tam gdzie to tylko możliwe wykorzystywać techniki znieczulenia regionalnego- od blokad centralnych takich jak znieczulenie podpajęczynówkowe i zewnątrzoponowe w powszechniej opinii znane jako znieczulenia dolędzwiowe, po blokady nerwów obwodowych na różnych poziomach wykonywane pod kontrolą ultrasonografu szczególnie w przypadku operowania jednej stopy.
Możliwość zastosowania danego typu znieczulenia zależy głównie od rozległości operacji i ewentualnych towarzyszących schorzeń .
Ostateczny wybór sposobu znieczulenia jest ustalany z pacjentem w przedoperacyjnej rozmowie kwalifikacyjnej.
Wykorzystanie USG w anestezjologii do przeprowadzania blokad nerwów obwodowych otworzyło drogę do wykonania bardzo precyzyjnych znieczuleń regionalnych.
Nasze wieloletnie doświadczenie doprowadziło do zmiany postępowania okołooperacyjnego, zarówno w kwestii samego znieczulenia jak i w okresie pooperacyjnym.
Znieczulenie nerwów obwodowych w przypadku operacji stopy zwane okołokostkowym oznacza iniekcję środka znieczulającego miejscowego w okolice nerwów na odpowiednim poziomie.
Znieczulenia tego typu są bardzo precyzyjne, ponieważ nerwy odpowiedzialne za czucie bólu są dobrze widoczne w obrazie ultrasonograficznym a podanie leku jest w pełni kontrolowane
Pozwala to znacznie zmniejszyć, lub wręcz odstawić przyjmowane dawki leków przeciwbólowych we wczesnym okresie pooperacyjnym .
Dla bardzo wielu pacjentów jedną z najistotniejszych zalet tego znieczulenia jest zachowanie czucia powyżej stawu kolanowego operowanej nogi a co najważniejsze , że w ten sposób unikamy potrzeby wykonania znieczulenia dolędzwiowego nie zawsze akceptowanego przez chorych.
Kolejną ważną zaleta tego typu znieczulenia jest możliwość bardzo wczesnego rozpoczęcia chodzenia po zabiegu.
W okresie pooperacyjnym podając w regularnych odstępach czasu leki przeciw bólowe pod kontrolą USG w strefę przebiegu nerwów odpowiedzialnych za uczucie bólu zapewniamy pacjentom możliwość przejścia tego okresu w możliwie najbardziej bez bólowy komfortowy sposób.


